رهنمودهاي قرآني در رفع توهمات انساني

«قوه خيال» يكي از نعمت هاي الهي و ابزارهاي ادراكات انساني است كه مانند ديگر نعمتها اگر بهطور شايسته مورد بهره برداري قرار نگيرد و به خوبي مديريت نشود، تاثيرات مخربي در نگرش انسان و سرنوشت او خواهد داشت. «توهم در علم روانشناسي يكي از اختلالات رواني و به معناي ادراك يا احساسي است كه با واقعيت و حقيقت مطابقت ندارد. در قرآن كريم واژه «توهم» به كار نرفته است، ليكن به نظر مي رسد از واژگاني همچون: ظن، حسب و زعم براي تداعي مفهوم توهم استفاده شده است. تحقيق نشان مي دهد كه قرآن كريم بر گونه هاي توهم در انسان، همانند: دو گانه انگاري در ربوبيت، بيهوده انگاري آفرينش، دنيابسندگي و خودبرتربيني تاكيد داشته و راهكارهايي را در زدودن انواع توهم ارائه نموده است. اين راهكارها بر اساس دو روشِ شناختي و رفتاري استوار است. از مهمترين رهنمودهاي ارائه شده بر اساس روش شناختي ميتوان به اصلاح نگرش، هشدار دهي، تاكيد برآينده نگري و تشويق به واقعيت گرايي و در روش رفتاري به ارائه الگوي عيني و مجازات دهي اشاره كرد.