تحليل وضعيت اقتصادي كشاورزان شرق حوضه رودخانه زاينده‌رود تحت شرايط خشكسالي

بخش كشاورزي بزرگ­ترين مصرف كننده منابع آبي در نواحي خشك و نيمه خشك است، لذا، محدوديت منابع آب بيشترين تأثير را بر اين بخش مي ­گذارد. خشكسالي به ­عنوان يكي از مهم­ترين عوامل بوجود آورنده بحران آب در حوضه رودخانه زاينده ­رود، تاثير عميقي بر بخش كشاورزي داشته است. در همين راستا، اين مطالعه به ارزيابي اثرات خشكسالي بر سطح زير كشت و سود كشاورزان در شرق حوضه زاينده ­رود با استفاده از شاخص نمايه استاندارد بارش (SPI) و تحليل هزينه فايده پرداخته (CBA) است. داده‌هاي مورد نياز با استفاده از تكميل پرسشنامه و مصاحبه رو در رو با 140 كشاورز در منطقه در سال زراعي 91-90 و سازمان هواشناسي كل كشور بدست آمد. ابتدا با استفاده از دو ايستگاه باران­سنجي اصفهان و سد چادگان طي سال­هاي 90-59 و شاخص SPI ، به تعيين سناريوهاي اقليمي پرداخته شده است. سپس، اثرات هر يك از سناريوهاي ترسالي، نرمال و خشكسالي بر دبي، سطح زير كشت و سود كشاورزان به­ دست آمد. نتايج نشان داد كه محصولات گندم، برنج و گلرنگ كه وابستگي بالايي به مصرف آب كانال دارند به ترتيب كاهش سطح زير كشتي به ميزان 68 درصد، 92 درصد و 51 درصد دارند. به­ علاوه، كاهش سود اين محصولات به ترتيب معادل 13858، 520 و 6103 ميليون تومان است كه بايستي با افزايش بهره ­وري و افزايش راندمان آبياري با استفاده از روش ­هايي مانند لوله­ گذاري در مزارع كه هزينه و ريسك پايين ­تري نسبت به آبياري باراني براي كشاورزان دارد، اثرات كاهش يابد.