بررسي ميزان عناصر غير ضروري در سبزيجات برگي زمين هاي زراعي آلوده به فلزات سنگين در حومه شهر قدس

Study on unnecessary elements in leafy vegetables of polluted farmland to heavy metals at around Shahr-e-Qods

آلودگي خاك و محصولات كشاورزي پرمصرف از جمله سبزيجات برگي توسط فلزات سنگين بدليل مديريت ناصحيح در نظام هاي زراعي در دنيا موجبات نگراني در جوامع بشري را فراهم كرده است.در اين تحقيق نمونه برداري از 10 مزرعه براي مطالعات فلزات سنگين (Pb,Ni,Hg,Cd) موجود در سبزيجات برگي شامل،كاهو (Lactuca sativa),اسفناج(Spinacia oleracea) و جعفري (Petroselinum crispum) انجام گرفته است .به منظور انجام نمونه برداري از سبزيجات برگي،در پايان فصل رشد از هر مرزعه به طور تصادفي 5 نمونه از ابتدا،انتها و وسط هر كرت برداشت شده و سپس ميزان آلودگي هر مزرعه به فلزات سنگين مورد بررسي قرار گرفته است.نتايج حاصله از اين آزمايش نشان داد كه اثر تيمار فلزات سنگين تاثير معني داري بر سبزيجات برگي داشت.مقايسه ميانگين ها نشان داد كه بيشترين مقدار سرب (0.17mg/kg),جيوه(0.02mg/kg) و كادميوم(0.12mg/kg) در اسفناج و بيشترين مقدار نيكل (0.10mg/kg) در گياه كاهو به دست امد.همچنين كمترين مقدار سرب (0.11mg/kg) و كادميومmg/kg)و كادميوم(0.08mg/kg) در كاهو ،نيكل (0.08mg/kg) در جعفري و در نهايت فلز سنگين جيوه با (0.02mg/kg)كمترين مقدار را در سبزيجات كاهو و جعفري داشت.

Contamination of soil and crops, including leafy vegetables consumed by heavy metals due to improper management of farming systems in the world, human society has provided a cause of concern. In this research, sampling from 10 farms for the study of heavy metals in leafy vegetables including lettuce (Lactuca sativa), spinach (Spinacia oleracea) and parsley (Petroselinum crispum) has been done. In order to perform the sampling of leafy vegetables at the end of each field season 5 randomly sampled from the beginning, end and middle of each plot were harvested and then each field contamination by heavy metals has been studied. The results showed that the effect of heavy metals treatment was significant on leafy vegetables. Mean comparison showed that the highest Pb (0.17 mg/kg), Hg (0.02 mg/kg) and Cd (0.13 mg/kg) in Spinach and highest Ni (0.10 mg/kg) was achieved Lettuce. Also, the lowest Pb (0.11mg/kg) and Cd (0.10 mg/kg) in Lettuce, Ni (0.08 mg/kg) in Parsley and finally Hg heavy metal (0.02mg/kg) was lowest in Lettuce and Parsley.