مقايسهٔ انسجام خانواده، استرس ادراك‌شده و خودپنداشت در مادران كودكان با نارسايي توجه/بيش‌فعالي و مادران كودكان عادي

A comparison of Family cohesion, perceived stress and self-conception in mothers of children with attention deficit /hyperactive and mother of normal children

زمينه و هدف: هدف ما از انجام اين پژوهش مقايسهٔ انسجام خانواده، استرس ادراك‌شده و خودپنداشت در مادران كودكان با و بدون نارسايي توجه بيش‌فعالي بود. روش‌بررسي: پژوهش حاضر از نوع علي‌مقايسه‌اي است. جامعهٔ آماري شامل تمامي مادران كودكان مبتلا به نارسايي توجه/بيش‌فعالي و عادي شهر رشت (1393) بود كه تعداد 101 مادر (49 مادر داراي كودك مبتلا به نارسايي توجه/بيش‌فعالي و 52 مادر داراي كودك عادي) به‌شيوهٔ نمونه‌گيري غيرتصادفي و در‌دسترس انتخاب شدند. براي اندازه‌گيري متغيرهاي پژوهش از مقياس استرس ادراك‌شده كوهن و همكاران (1983)، مقياس انسجام خانوادگي بلوم و نار (1994) و پرسشنامهٔ خودپنداشت بك (1989) استفاده شد. براي تحليل داده‌ها‌ي به‌دست‌آمده از روش‌هاي آمار توصيفي ميانگين و انحراف استاندارد و از روش استنباطي تحليل واريانس چندمتغيره استفاده شد. يافته‌ها: نتايج حاصل از تحليل واريانس چند‌متغيره نشان داد كه تفاوت معناداري بين دو گروه مادران كودكان نارسايي توجه/بيش‌فعالي و مادران كودكان عادي در نمرهٔ كلي انسجام خانواده (0٫001>p) و استرس ادراك‌شده (0٫001=p) و خودپنداشت (0٫02=p) و ابعاد آن‌ها وجود دارد. نتيجه‌گيري: نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد كه مادران كودكان فاقد نارسايي توجه/بيش‌فعالي در مقايسه با ماداران كودكان نارسايي توجه/بيش‌فعالي ازلحاظ انسجام خانوادگي و خودپنداشت در سطوح بالاتر و ازلحاظ استرس ادراك‌شده در سطح پايين‌تري قرار دارند، بنابراين بايد با طراحي برنامه‌هاي آموزشي مناسب براي والدين از تأثيرات داشتن فرزند نارسايي توجه/بيش‌فعالي بر اعضاي خانواده به‌خصوص مادران جلوگيري كرد.

Background and objective: The aim of this study was to compare the cohesion of the family, perceived stress, and self-conception in mothers of children with and without attention deficit/hyperactivity. Methods: This study is a causal comparative type. The population consisted of all mothers of children with attention deficit / hyperactivity and also mothers of normal children in the city of Rasht (1392). 101 mothers (49 mothers of children with attention deficit / hyperactivity, and 52 mothers with normal children) were selected in non-random and accessible sampling method. To measure the variables, Perceived Stress Scale of Cohen et al (1983), the scale of family cohesion and Nar Bloom (1994) and Beck's self-concept questionnaire (1989) were used. In order to analyze the obtained data, descriptive statistics mean and standard deviation and multivariate variance analysis methods were applied. Results: The results of the multivariate analysis of variance showed a significant difference between the two groups of mothers of children with attention deficit/hyperactivity and mothers of normal children in the total score of family cohesion(p=0.000) , perceived stress(p=0.001), self-concept (p=0.02) and their aspects. Conclusion: The results of this study showed that mothers of children without attention deficit / hyperactivity compared to mothers of children suffering from attention deficit / hyperactivity have higher levels of self-conception and family cohesion while having lower degree of perceived stress. Thus, by designing appropriate training programs for parents, the risk of attention deficit / hyperactivity effects on family members, particularly mothers must be eliminated.