كاربرد رويكرد شناسي در مطالعات تمدن اسلامي

Application of Various Approaches to Islamic Civilization Studies

مطالعات تمدن اسلامي داراي ماهيتي بين رشته‌اي است. رويكرد‌هاي متعددي درحوزه تمدن‌شناسي وجود دارد كه از آن جمله مي‌توان به رويكرد‌هاي تاريخي، جامعه‌شناختي، روانشناختي، جغرافيايي و رويكرد الهياتي اشاره نمود. مسئله اصلي اين مقاله ظرفيت سنجي كاربرد رويكردهاي مختلف در مطالعات تمدن اسلامي است. يافته‌هاي اين پژوهش حاكي از آن است كه كاربرد انحصاري هريك از اين رويكرد‌ها در مطالعات تمدن اسلامي تنها وجهي از وجوه چند لايه تمدن اسلامي را روشن مي‌سازد. اما توانمندي تحليل براي پوشش ساير ابعاد پيچيده مطالعات تمدني را نخواهد داشت. در اين مقاله تلاش شده است تا با استفاده از روش تحليلي، چگونگي كاربرد رويكرد‌هاي متفاوت در مطالعات تمدن اسلامي مورد نقد و تحليل قرار گيرد.

Studies of Islamic civilization have interdisciplinary natures. There are many approaches in the field of knowing civilizations including historical, sociological, psychological, geographical, and theological ones. The main issue of this paper is the feasibility of applying different approaches to studies of Islamic civilization. The findings of this study indicate that the exclusive use of each of these approaches in Islamic civilization studies only clarifies one aspect of the multiple layers of Islamic civilization. However, it doesn’t have the ability to analyze other complex dimensions of the civilization studies. In this paper, it has been tried to criticize and analyze the use of different approaches in Islamic civilization studies using an analytical method.