انقلابهاي عربي: مطالعهاي تطبيقيـ تاريخي (دلالتهايي نظري درباب نظريه هاي متأثر از انقلاب اسلامي)

وج انقلاب‌ها و شورش‌هاي مردمي كه از دسامبر 2010 اكثر كشورهاي عربي را در برگرفت از رخدادهاي نادر تاريخي محسوب مي‌شود. در اين رخداد، چهار رژيم اقتدارگرا در تونس، مصر، ليبي و يمن يكي پس از ديگري به‌واسطه انقلاب‌هاي مردمي در سال 2011 از هم فروپاشيدند و بسياري ديگر نيز با چالش‌هاي جدي مواجه شدند. در اين تحقيق تلاش شده است تا در پرتو دستگاه نظري برآمده از مهم‌ترين سازه‌هاي نظريه‌هاي مطرح انقلاب‌ها، به اين پرسش پاسخ دهيم كه: چه عللي و با چه تركيب يا تركيب‌هايي، به وقوع انقلاب در كشورهاي عربي منجر شده‌است؟ بدين‌منظور، روش تطبيقي‌ـ تاريخي (كيفي)، با تكنيك اختلاف ميل و جبر بولي انتخاب شد و شش‌كشور عربي (تونس، مصر، ليبي و يمن به‌مثابۀ موردهاي انقلابي، و الجزاير و مراكش به‌مثابۀ موردهاي غيرانقلابي) در يك دورۀ زماني شش‌ساله (2005 تا 2010) تحت[U1] مطالعه [DU2] قرار گرفت. با مطالعۀ اين كشورها و مقايسۀ آنها با يكديگر، بسياري از سازه‌هاي مهم نظريه‌هاي انقلاب، شأن علّي خود را از دست دادند و نتوانستند تمايزي ميان موردهاي انقلابي و غيرانقلابي ايجاد كنند. اين مطالعه نشان مي‌دهد كه انقلاب‌هاي عربي محصول تركيب متفاوتي از شروط علّي هستند و عوامل علّي مشترك ميان آنها اندك بوده‌است. حتي نظريه‌هاي متأخر انقلاب، كه به‌واسطۀ وقوع انقلاب اسلامي به عناصر تبييني جديدي مجهز شده بودند، [DU3] نمي‌توانند تبييني مجاب‌كننده از واقعۀ انقلاب در كشورهاي عربي ارائه دهند.