تأثير قرآن و احاديث بر شرح ابن ميثم بحراني بر نهج البلاغه

The Effect of Quran and Hadith on Ibn Maytham al-Bahrani's Description in Nahj al-Balagha

علماي ادب از ديرباز براي اثبات صحت استعمال الفاظ يا توضيح و اثبات برخي قواعد صرفي و نحوي به آيات قرآن استناد مي­كرده­اند. زيرا همه آن‌ها اتفاق نظر دارند كه قرآن كريم قله فصاحت و بلاغت در زبان عربي است. اما در خصوص استشهاد به احاديث ميان علما اختلاف نظر وجود دارد. برخي استشهاد به احاديث را جايز دانسته و برخي ديگر از آن منع كرده­اند. هرچند كه همگي به افصح بودن پيامبر(ص) معترف‌اند. ابن ميثم بحراني كه از بزرگان شيعي فقه، فلسفه، كلام و ادب قرن هفتم است، در شرح مشهور و ارزشمندي كه بر نهج البلاغه نوشته است، در موارد بسياري همچون شرح واژگان و عبارات يا توضيح قاعده­هاي صرفي و نحوي به آيات قرآن و احاديث استناد كرده است. مقاله حاضر استشهادات ابن ميثم به قرآن و احاديث را در شرح وي مورد بررسي قرار داده و نقدهايي را در خصوص استشهاد به برخي روايات، بر وي وارد دانسته است.

Literary men had cited Quran's Verses to prove the accuracy of the words or lexicon or to explain some rules or syntactic grammars they applied. Since all agreed that Holy Quran is the highest and the best (masterpiece) in eloquence and syntax in Arabic language. But there are disagrees upon Hadith among scholars. Citing Hadith is permitted by some and is not permitted by others. Ibn Maytham al-Bahrani is one the Shia scholars of jurisprudence, philosophy and literature in seventh century. He has sited Quran verses and Hadith in many cases to explain and approve the accuracy of applied syntax and grammar. The present paper studies his citation to Quran and Hadith and explains some critics on his narrations and citations.