مقايسه روش‌هاي تلاقي گندم * ذرت و كشت بساك در توليد گياهان هاپلوييد گندم

اهميت هاپلوييدها در زمينه ژنتيك و اصلاح گياهان براي مدت‌هاي طولاني است كه شناخته شده است. به نژادي از طريق توليد گياهان هاپلوييد، روشي مناسب براي تسريع برنامه‌هاي اصلاحي و مطالعات ژنتيكي در گندم است. روش‌هاي معمول مورد استفاده براي ايجاد گياهان هاپلوييد در گندم شامل كشت بساك، كشت ميكروسپور، تلاقي بين جنسي گندم* Hordeum bulbosum و گندم * ذرت مي‌باشد. در اين پژوهش از روش تلاقي گندم × ذرت و كشت بساك براي توليد گياهان هاپلوييد در شش ژنوتيپ گندم استفاده شد. نتايج اين بررسي نشان داد كه توليد هاپلوييدي از هر دو روش وابسته به ژنوتيپ بوده و از پتانسيل بالايي برخوردار مي‌باشد. يكي از مشكلات عمده كشت بساك بازده پايين گياهان سبز هاپلوييد است. در اين ارزيابي، از روش كشت بساك، 7/70% از گياهان باززا شده گياهچه‌هاي آلبينو، و 3/29% از آنها سبز بودند در حالي‌كه در روش تلاقي گندم با ذرت تمام گياهچه‌هاي حاصل از اين تلاقي سبز و از نظر سطح پلوييدي، هاپلوييد بودند. به‌طور كلي چنين نتيجه‌گيري شد كه روش تلاقي گندم و ذرت، روشي عملي و مناسب براي ايجاد گياهان هاپلوييد در ژنوتيپ‌هاي گندم است و در مقايسه با روش كشت بساك از پتانسيل بالاتري در توليد هاپلوييد برخوردار است. روش كشت بساك به‌دليل تنوع مورفولوژيكي در گياهان سبز و توليد گياهان آلبينو براي اهداف خاصي توصيه مي‌شود.