تحليل تقابل طاووس و مار در داستان رستم و اسفنديار

فاقد عنوان و چكيده لاتين

در تراژدي رستم و اسفنديار، دو بيت آمده كه نقش بسيار كليدي و ساختاري در فهم داستان مورد نظر دارد. از آن‌جا كه داستان يادشده، به طور مستقل يكي از شاه‌كارهاي ادبيات فارسي به شمار مي‌رود و يكي از شاخصه‌هاي شاه‌كاري آن به تجلي و حضور قطب‌هاي روبارو يا متقابل وابسته است؛ دو بيت مورد نظر، با چنين بافت و ساختاري، پيوندي معنادار و تنگاتنگ دارد. با جست و جويي كه در ميان كتاب‌ها، مقاله‌ها و جستارهاي شاه‌نامه‌پژوهان صورت گرفت، هيچ كدام از آن‌ها تا كنون، چنان كه بايد به مفهوم تقابل طاووس و مار در آن دو بيت ياد شده، اشاره نكرده‌اند. در اين مقاله، ضمن تفسير دو بيت مورد نظر، كوشش شده است تا رابطه‌ي عليت بيت‌هاي يادشده با كليت داستان از يك‌ سو و از سويي ديگر خوانش مفهوم تقابلي با نظرداشت ساختار تقابل‌ها در نظريه‌پردازي جديد، مورد بررسي و تحليل قرار گيرد.