تحليل اسطورة سيمرغ در شاهنامة فردوسي

فاقد عنوان و چكيده لاتين

سيمرغ يكي از پرندگان اساطيري است كه در متون ديني زرتشتيان و سپس در حماسه‌هاي ايراني حضور دارد. در ميان متون حماسي، سيمرغ در شاهنامه كاركردي فعال تر و پررنگ تر دارد و اساساً پرداخت بيشتري دربارة آن صورت گرفته است. در مقالة حاضر سعي بر آن شده است كه به بازتاب ويژگيهاي اساطيري سيمرغ در شاهنامة فردوسي پرداخته شود. اين مهم نيز با مطالعه در متون ديني زرتشتي، مانند اوستا، ونديداد، گزيده‌هاي زادسپرم و ترسيم سيماي سيمرغ و تطبيق آن با شاهنامه محقق شده است. در شاهنامه سيمرغ داراي دو چهرة كلي اهورايي و اهريمني است. جنبة اهورايي سيمرغ نيز شامل كاركردهاي درمانگري، توتميستي و حمايت‌كنندگي و خبرآوري است. جنبة اهريمني كه در ميان متون حماسي انحصاراً در شاهنامه از آن يادشده، در واقع نوعي از صورت تحول يافتة كاركرد توتميستي اين پرنده يا شكل تغييريافتهاي از دوگانگي رفتاري و شخصيتي او است.