حمايت حقوقي از ابداعات فناوري سلول‌هاي بنيادي جنيني در نظام حق اختراع

تحقيق و آزمايش بر روي سلول‌هاي بنيادي جنيني افق‌هاي نويني را در عرصه‌هاي مختلف پزشكي گشوده است. ويژگي خاص اين سلول‌ها در قابليت توليد سلول‌هاي گوناگون نويدبخش امكان درمان بسياري از بيماري‌ها و ترميم بافت‌هاي آسيب‌ديده بدن انسان است. همزمان با پيشرفت علم و فناوري در اين رشته، چالش‌هاي حقوقي مختلفي در باب توليد و استفاده از اين سلول‌ها و همچنين نحوي حمايت از اين فناوري مطرح گشته است. يكي از اين چالش‌ها حمايت از نوآوري‌هاي صورت‌پذيرفته در اين عرصه از طريق نظام ثبت اختراع است. اين مقاله تلاش مي‌كند تا ضمن ارائه تعريف و تبيين مفهوم سلول‌هاي بنيادي و فوايد تحقيق و پژوهش در اين زمينه، به بررسي وضعيت و چگونگي حمايت از ابداعات پيرامون سلول‌هاي بنيادي جنيني و روش‌هاي تمايز اين سلول‌ها از طريق نظام ثبت اختراع بپردازد. نتيجه حاصل از اين پژوهش نشان داد كه اگر سلول‌هاي كشت شده در آزمايشگاه در مقايسه با سلول‌هايي كه به صورت طبيعي در رحم رشد كرده‌اند داراي علائم شناسايي و خصوصيات يكساني باشند، امكان ثبت آن‌ها وجود نخواهد داشت. همچنين در ارتباط با اختراعات مربوط به روش‌هاي تمايز سلول‌هاي بنيادي، اگر شرايط و تركيبات استفاده‌شده در تمايز سلولي صورت‌پذيرفته در محيط آزمايشگاهي نتيجه يافته‌هاي پژوهشگران از فرآيند تكامل جنين در رحم باشد به نوعي كه تمايز انجام‌شده حاصل پياده‌سازي همان فرآيند طبيعي محسوب شود، اين روش به دليل اين‌كه نسبت به دانش موجود مطلب جديدي را مطرح نمي‌كند، متضمن گام ابتكاري نيست.