نقد كهن‌الگوي مادرمثالي در گرشاسب‌نامه

مادرمثالي، از قديمي‌ترين كهن‌الگوهاي جهان و مفهومي بسيار گسترده است كه از نخستين دوره‌هاي حيات بشر تا به امروز در ذهن و روح آدمي حضوري پررنگ داشته و منجر به خلق اسطوره‌هاي مشابهي در همۀ فرهنگ‌ها و سرزمين‌ها شده است. طبعاً نياكان ايراني ما، به عنوان جزيي از يك كُلّ گسترده، ناخودآگاه با كهن‌الگوها در ارتباط بوده‌اند. بررسي و آشكار كردن مادرمثالي در اثرِ كهنِ گرشاسب‌نامه، ما را در شناخت بيشتر دنياي گذشتگان و روح و ذهن نياكانمان ياري خواهدكرد. در گرشاسب‌نامه، بيشترين نمود مادرمثالي را در عناصراربعه، به‌ويژه خاك و آب مي‌بينيم. برخي موجودات و رويدادهاي كتاب و كاركرد آن‌ها نيز بيانگر وجوهي از مادرمثالي هستند. در اين پژوهش، خواهيم كوشيد تا آشكار كنيم كه مادرمثالي، در چه قالب‌ها و چهره‌هايي نمايان مي‌شود؟ اين چهره‌ها و قالب‌ها در گرشاسب‌نامه كدامند؟ هريك از چهره‌ها و قالب‌ها نشان دهندۀ كدام جنبۀ وجودي مثبت يا منفي مادرمثالي است؟