تحليل تطبيقي دگرديسي عرفاني در داستان دقوقي و انديشة ابن‌عربي

داستان دقوقي در مثنوي مولوي مشتمل بر مباحث مختلف عرفاني، چندآوايي و مبهم است. از جمله موضوعات مبهم اين داستان، «دگرديسي‌ عرفاني» است كه از مباحث مطرح در عرفان و وجه مشترك فكري بسياري از عارفان اسلامي است كه به اشكال و شيوه ­هاي گوناگون در آثار آن­ها نمود يافته است. در داستان دقوقي نيز اين دگرديسي از چند وجه قابل بررسي است. در پژوهش پيش­رو، به روش استقرايي- تحليلي و با بهره ­گيري از مطالعات اسنادي و كتابخانه‌اي در پي تشريح وجوه اين تحوّل عرفاني برآمده‌ايم و براي تبيين موضوع به صورت تطبيقي، دگرديسي‌هاي موجود در داستان مذكور را به صورت تطبيقي با انديشه‌هاي ابن‌عربي و پيروان او ستجيده‌ايم. دستاورد پژوهش گوياي اين است كه دگرديسي عرفاني در داستان دقوقي با انديشه‌هاي نظري عرفان ابن‌عربي قابل تطبيق است و نظر به داستان دقوقي از اين دريچه مي‌تواند در تبيين آن مفيد باشد و بيانگر ميزان نزديكي انديشه‌هاي دو نامبرده است.