كاركرد ماورائي اسطوره در بخش اساطيري شاهنامه

اسطوره را نبايد صرفا افسانه‌هايي روايي اغراق آميز و استحاله شده از وقايع تاريخي دانست؛ چرا كه اين روايت‌ها در جنب پر كردن خلاء علمي و تاريخي بشر، پاسخ دهندۀ بسياري از نيازهاي از روحي و رواني جوامع انساني از عصر باستان بدين سو نيز بوده‌اند. با چنين رويكردي، جوزف كمبل، صاحب نظريۀ تك‌اسطوره (سفرقهرمان)، به پشتوانۀ سال‌ها مطالعه و تحقيق در باب اساطير مختلف تمدن‌هاي گوناگون، قائل به چهار كاركرد اصلي براي اسطوره است. اين كاركردها عبارتند از: كاركرد ماورائي، كاركرد كيهان‌شناختي، كاركرد جامعه‌شناختي و كاركرد تعليم و تربيتي. به باور وي اين كاركردها جهان‌شمول بوده و بر تمام آثار اسطوره‌‌اي جهان، قابليت تطبيق دارد. از آن‌جا كه شاهنامه‌ي فردوسي، عرصه‌ي ظهور و بروز اساطير بزرگ ايراني را فراهم آورده است؛ مصاديق اين كاركردهاي چهارگانه را مي‌توان در داستان‌هاي مختلف آن مشاهده و تبيين كرد. در اين پژوهش كاركردهاي ماورائي اسطوره كه حالتي آميخته از هراس واحترام و بهت در برابر عظمت و مجهولات عالم هستي در ذهن آدمي پديد مي‌آورد و تضمين‌كنندۀ امنيت عاطفي و رواني انسان‌ها است؛ در بخش اساطيري شاهنامه مورد بررسي و كنكاش قرار گرفته و جلوه‌هاي مختلف آن به تصويركشيده مي‌شود.