نقش حقوق رقابت در بهبود سلامت عمومي

رقابت به عنوان يك محرك مهم نوآوري منجر به آزادي انتخاب و كاهش قيمت‌ها مي‌شود و به ارائه سريع‌تر فناوري‌هاي درماني جديد و كارآمد كمك مي‌كند. در‌ مقابل، رويه‌هاي ضد‌ رقابتي اتخاذشده توسط بنگاه‌هاي اقتصادي بخش سلامت ممكن است سبب اخلال در رقابت از جمله كاهش دسترسي به داروها و خدمات پزشكي يا افزايش قيمت آن‌ها شود. احياي مجدد حق اختراع، ادغام شركت‌ها، خريد كلي و يك‌جاي محصولات ژنريك توسط دارنده اختراع اصلي و امتناع از اعطاي مجوز اختراعات ضروري مرتبط با سلامت مثال‌هايي از رويه‌هاي ضد رقابتي هستند. پرسش پژوهش حاضر اين است كه آيا حقوق رقابت مي‌تواند عامل مؤثري در تنظيم رقابت و ارتقاي دسترسي به داروها و فناوري‌هاي پزشكي باشد؟ هدف مقاله حاضر بررسي نقش حقوق رقابت در بهبود سلامت جامعه از جمله دسترسي به داروها و بيان تأثير منفي اعمال ضد رقابتي در افزايش قيمت‌ها و كاهش دسترسي است. فرضيه پژوهش اين است كه حقوق رقابت مي‌تواند به عنوان عامل مؤثري در حوزه سلامت نقش مهمي در بهبود دسترسي به فناوري‌هاي پزشكي و تشويق نوآوري در بخش دارويي داشته باشد. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه چون در قوانين ملي و مقررات بين‌المللي از جمله موافقت‌نامه تريپس نقش حقوق رقابت در كنترل رفتارهاي دارندگان حقوق مالكيت فكري به رسميت شناخته شده است، بايد اقدامات مؤثرتري در راستاي افزايش رقابت و اقدامات اصلاحي براي جبران اعمال ضد‌‌ رقابتي در رابطه با دسترسي به فناوري‌هاي سلامت توسط مقامات دولتي و بخش خصوصي انجام شود. اصلاح مقررات موجود، وضع قوانين مطلوب و مشتمل بر قواعد شفاف با در نظرگرفتن ويژگي‌هاي بخش سلامت و ضمانت اجراهاي مناسب، مانند صدور مجوز اجباري از جمله راه‌كارهايي است كه براي جلوگيري از رويه‌هاي ضد رقابتي و حفظ رقابت در بازار سلامت پيشنهاد مي‌شود.