تأثير آموزش برنامه تحول نوجوان به والدين بر ارتباط والد- فرزند و كاركرد خانوادگي

The Efficacy of Adolescent Development Training Program to Parent on Parent-Child Relationship and Family Function

زمينه و هدف: نوجواني مرحله مهمي از تحول هر فرد است و امروزه توجه ويژه ­اي در پژوهش­ هاي مختلف به اين دوره مي‌شود. پژوهش حاضر با هدف مطالعه تأثير برنامه آموزشي تحول نوجوان به والدين بر ارتباط والد- فرزند و كاركرد خانوادگي انجام شد. روش: اين پژوهش از نوع شبه ­آزمايشي با طرح پيش ­آزمون- پس‌آزمون تك گروهي است. روش نمونه‌گيري به‌ صورت در دسترس و شامل 40 نفر از مادران دانش ­آموزان مدارس غيرانتفاعي شهر تهران بود. برنامه آموزشي تحول نوجوان هفته­ اي يك ‌بار و طي 5 جلسه دوساعته اجرا شد. ابزارهاي مورد استفاده شامل سياهه رابطه والد- كودك (جرارد، 1994) و مقياس فرايندهاي خانوادگي (ساماني، 1386) بود. براي تحليل داده­ ها از تحليل واريانس چندمتغيري با طرح اندازه­ گيري مكرر استفاده شد يافته ­ها: يافته‌ها نشان دادند كه برنامه آموزشي مذكور تأثير معناداري بر يكي از خرده­ مقياس ­هاي ارتباط والد- كودك داشته و موجب شده كه ايجاد محدوديت افزايش يابد. همچنين نتايج نشان داد برنامه آموزشي بر خرده­­مقياس­هاي انسجام و احترام متقابل، مهارت مقابله، تصميم­ گيري، و حل مسئله اثر معناداري داشته است در حالي‌كه بر خرده ­مقياس ­هاي مهارت­ هاي ارتباطي و باورهاي مذهبي اثر معناداري نداشته است. نتيجه ­گيري: با توجه به نتايج برنامه آموزشي، مي‌توان برنامه آموزش تحول نوجواني را به‌ عنوان برنامه‌اي مؤثر به خصوص براي بهبود كاركرد خانوادگي پيشنهاد داد.

Background and purpose: Adolescence is a critical stage in human development, and has attracted researchers’ attention during recent years. This study aimed to investigate the efficacy of adolescent development training program to parent on parent-child relationship and family functions. Method: Current research was a quasi-experimental study with pretest-posttest and without control group. Sample consisted of 40 mothers of students of private schools in Tehran. The group received a 5-session training program (2 hours/ 1 per week). Data were collected using parent-child relationship inventory (Jerald, 1994) and family processes questionnaire (Samani, 2007), and were analyzed using the analysis of variance with repeated measures. Results: Findings showed that the training program had a significant impact on one of the subscales of parent-child relationship and increased setting limits. Moreover, results revealed that the training program had significant effects on subscales of family processes, including: coherence and reciprocal respect, coping skills, decision making, and problem solving, while it showed no significant impact on relational skills and religious beliefs. Conclusion: According to our findings, adolescent development training program can be suggested as an efficient program to improve family function.