تأثير كاربرد سايكوسل و نيتروژن بر عملكرد و اجزاي عملكرد كلزاي پاييزه در تراكم‌هاي مختلف بوته

Effects of Cycocel and Nitrogen Application on Yield and Yield Components of Autumn-Grown Oilseed Rape at Different Plant Densities

در اين پژوهش، كه به صورت دو آزمايش مزرعه­اي و گلخانه­اي در سال زراعي 89-1388 در محل ايستگاه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه شيراز طراحي و اجرا شد، تأثير سطوح مختلف نيتروژن، تراكم بوته و سايكوسل بر عملكرد و اجزاي عملكرد كلزاي پاييزه رقم طلايه مورد بررسي قرار گرفت. آزمايش مزرعه­اي به صورت كرت­هاي دوبار خرد شده در قالب بلوك­هاي كامل تصادفي اجرا شد. تيمار­ها شامل نيتروژن (80 ، 140، 200 و 260 كيلوگرم در هكتار) به عنوان فاكتور اصلي، تراكم بوته (70 و 90 بوته در متر مربع) به عنوان فاكتور فرعي و سايكوسل (صفر، 4/1 و 8/2 ليتر در هكتار) به عنوان فاكتور فرعي فرعي بودند. آزمايش گلخانه­اي، كه به صورت فاكتوريل بر پايه طرح كاملاً تصادفي اجرا شد، شامل نيتروژن (صفر، 50، 100، 150 و 200 كيلوگرم در هكتار) و سايكوسل (صفر، 4/1 و 8/2 ليتر در هكتار) بود. نتايج نشان داد كه بيشترين عملكرد دانه از تيمار 200 كيلوگرم در هكتار نيتروژن، كاربرد 8/2 ليتر سايكوسل در هكتار و تراكم 90 بوته در متر مربع (به­ترتيب 17/533، 96/533 و 6/521 گرم در متر مربع) به­دست آمد. همچنين كاربرد 8/2 ليتر سايكوسل در هكتار باعث افزايش تعداد خورجين در بوته و وزن خشك نهايي بوته­ها گرديد. افزايش تراكم بوته از 70 به 90 بوته در متر مربع باعث كاهش تعداد خورجين در بوته، وزن خشك نهايي بوته و تعداد دانه در خورجين گرديد. به نظر مي­رسد در شرايط مشابه با پژوهش حاضر، بتوان استفاده از 200 كيلوگرم در هكتار نيتروژن، 4/1 ليتر در هكتار سايكوسل و تراكم 90 بوته در متر مربع را براي دستيابي به حداكثر عملكرد دانه كلزاي پاييزه رقم طلايه توصيه كرد.

In this research, which was carried out as two experiments (in the field and greenhouse) at Research Farm of College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, Iran, in 2009-2010 growing season, the effects of different levels of nitrogen, plant density and cycocel application on yield and yield components of autumn-grown oilseed rape (Talaye cultivar) were investigated. The field experiment was designed as split-split plot based on completely randomized blocks design. Treatments included nitrogen level (80, 140, 200 and 260 kg/ha) as the main plot, plant density (70 and 90 plants/m2) as sub-plot and cycocel rate (0, 1.4 and 2.8 L/ha) as sub- subplot. The greenhouse experiment, which was arranged as a factorial based on complete randomized design, included nitrogen level (0, 50, 100, 150 and 200 kg/ha) and cycocel rate (0, 1.4 and 2.8 L/ha). Results showed that the highest seed yield was achieved at 200 kg N/ha, 2.8 L/ha cycocel and plant density of 90 plants/m2 (533.17, 533.96 and 521.6 g/m2, respectively). Application of 2.8 L/ha cycocel was associated with increased number of siliques per plant and final plants dry weight. Increasing plant density from 70 to 90 plants/m2 was associated with decreased number of siliques per plant, plant dry weight and number of seeds per silique. It appears that application of 200 kg N/ha, 2.8 L/ha cycocel and plant density of 90 plants/m2 could be recommended for maximum grain yield of autumn-grown rapeseed cv. Talaye, in agroclimatic conditions similar to this research