شيوه‌ي تعامل جامعه با كم‌توانان جسمي و ذهني در آموزه‌هاي ديني

Ways of Interacting with the Physically and Mentally Disabled in Religious Teachings

سابقه و هدف: كم­توانان جسمي و ذهني بخشي از بدنه­ي جامعه هستند كه شيوه­ي زندگي آنان اقتضائات ويژه‌ي خود را دارد. يكي از مسائل مهم در اين زمينه، كيفيت تعامل افراد جامعه با آنان است. اين مسئله از ديرباز در جوامع بشري مطرح بوده و در آموزه‌هاي ديني نيز به آن توجه شده است. واكاوي آيات و روايات براي يافتن وظايف افراد جامعه در تعامل با آنان يكي از بايسته‌هاي تحقيق است كه كمك بسياري به كيفيت زندگي آنان خواهد كرد؛ ازاين‌رو، اين پژوهش به يافتن ديدگاه قرآن و روايات در زمينه­ي چگونگي تعامل افراد جامعه با افراد كم‌توان مي­پردازد. روش كار: در مطالعه‌ي حاضر، آيات و روايات مرتبط با كم­توانان استخراج؛ و با روش توصيفي و تحليلي از نوع تحليل مفهومي و اسنادي تبيين شد. نويسندگان مقاله هيچ‌گونه تضاد منافعي گزارش نكرده‌اند. يافته‌ها: يافته­هاي تحقيق نشان داد كه افراد جامعه وظيفه دارند نيازهاي كم‌توانان را تأمين نمايند. اين نيازها عبارت است از: نيازهاي مادي مانند حمايت مالي؛ نيازهاي معنوي مانند رفتار احترام‌آميز و به دور از تحقير و توهين؛ نيازهاي عاطفي مانند مهرورزي و محبت؛ و نيازهاي اجتماعي مانند ارتباط و دوري نگزيدن و ياري‌رساني و آزار نرساندن به كم­توانان. نتيجه‌گيري: وظايف افراد جامعه در قبال كم‌توانان در تأمين نيازهاي مادي، معنوي، عاطفي و اجتماعي آنان نقش بسزايي دارد. انجام اين وظايف از سوي افراد جامعه موجب شكل­گيري ويژگي­هاي مثبتي همچون اعتماد به نفس، بازگشتن به آغوش جامعه، قدرتمندترشدن و احساس رضايتمندي در افراد كم­توان مي‌شود.

Background and Objective: Physically and mentally disabled people are a part of community whose lifestyle has its own particular conditions and the quality of the interaction of people with them is of paramount importance. This issue has long been raised in human societies and religious teachings. Exploring verses and narratives to find out the duties of community members in their interaction with mentally and physically disabled people is one of the foundations of the research that helps enhance their quality of life. Therefore, this research is to find the view of the Holy Quran and narrations on how people should interact with mentally and physically disabled people. Method: In this research, verses and narratives related to mentally and physically disabled people have been investigated through materials and thematic analysis. The authors reported no conflicts of interest. Results: The findings show that people should provide mentally and physically disabled people with financial support, spiritual needs like respectful behavior, and no humiliation. Emotional needs such as affection and generosity; and social needs like interaction and assistance and avoiding resentment are the other types of need. Conclusion: People play an important role in satisfying different needs of mentally and physically disabled people mentioned above. Performing these tasks by community members brings about positive features such as self-confidence, community reunification, empowerment and feeling of satisfaction in mentally and physically disabled people.