بررسي كيفيت خواب زنان در دوره نفاس و عوامل مرتبط با آن در شهر زنجان سال 1393

Evaluation of Postpartum Sleep Quality and the Influential Factors in the Women in Zanjan City, Iran (2014)

مقدمه: دوره نفاس، به 6 هفته اول پس از زايمان اطلاق مي­شود. اين دوره براي مادران بسيار استرس­زا مي­باشد و زنان با تغييرات زيادي از جمله تغييرات كيفيت خواب مواجه مي­شوند. مطالعه حاضر با هدف بررسي كيفيت خواب زنان در دوره نفاس و عوامل مرتبط با آن انجام شد. روش كار: اين مطالعه مقطعي در سال 1393 بر روي 200 مادر در دوره­ نفاس كه به مراكز بهداشتي ­درماني شهرستان زنجان مراجعه كرده­ بودند؛ انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه كيفيت خواب پيترزبورگ، شاخص افسردگي پس از زايمان ادينبرگ و پرسشنامه جمعيت­شناختي گردآوري شد. تجزيه و تحليل داده­ها با استفاده از نرم­افزار آماري SPSS (نسخه 16) و آزمون‌هاي كاي‌دو، ضريب همبستگي پيرسون و اسپيرمن انجام شد. ميزان p كمتر از 05/0 معني‌دار در نظر گرفته شد. يافته‌ها: ميانگين كيفيت خواب در دوره نفاس 31/2±74/7 بود و 125 نفر (5/62%) از زنان در اين دوره، از كيفيت پايين خواب رنج مي­بردند. دفعات بيدار شدن به‌علت گريه شيرخوار (41/0=r، 001/0>p) و تغذيه شيرخوار (46/0=r، 001/0>p) از مهم­ترين عواملي بودند كه با اختلالات خواب همبستگي معناداري داشتند، همچنين افسردگي مادر با كيفيت پايين خواب همبستگي معناداري را نشان داد (16/0=r، 03/0=p). از بين مشخصه­هاي جمعيت­شناسي، تحصيلات مادر (37/0-=r، 004/0=p)، شغل همسران (03/0=p)، سن (28/0=r، 02/0=p) و اشتغال مادران (03/0=p) همبستگي معناداري با اختلال خواب نشان دادند. نتيجه‌گيري: با توجه به پايين بودن كيفيت خواب در دوران نفاس، وجود برنامه­هايي جهت پيشگيري، تشخيص و كمك به درمان اختلالات­ خواب علاوه بر مراقبت­هاي معمول نفاس ضروري به­نظر مي­رسد.