نقش شهرسازي (نظريۀ محيطي) در پيشگيري از رفتارهاي ناهنجار شهري

The urban planning for prevention of urban crime

امروزه با گسترش شهرنشيني و افزايش رفتارهاي ناهنجار شهري بويژه جرايم، موضوع پيشگيري محيطي از طريق برنامه ريزي و طراحي محيطي اهميت زيادي يافته است. علوم محيطي و شهرسازي با شناخت ويژگي هاي موثر مكاني و شرايط محيطي، در كنار ساير اقدامات ديگر مي توانند از وقوع رفتارهاي ناهنجار، جرم و جنايت در مكان هاي شهري پيشگيري نمايند، به نحوي كه، فرد خلافكار فرصت اجراي رفتارهاي مجرمانه و جنايتكارانه را در فضاهاي شهري بسيار كمتر يابد. اين مقاله بخشي از دستاوردهاي يك پروژه مطالعاتي تحت عنوان: "تدوين ضوابط محيطي پيشگيري از جرايم در فضاهاي شهري" است كه در سال 1385 با هدف كاهش شرايط جرم خيزي فضاهاي شهري به سفارش معاونت شهرسازي وزارت مسكن و شهرسازي توسط نگارنده در مركز مطالعاتي و تحقيقاتي معماري و شهرسازي به پايان رسيده و ضوابط و مقررات پيشنهادي آن نيز به دبيرخانه شوراي عالي معماري و شهرسازي ارايه شده است. در چارچوب اين مقاله، با استفاده از روش علمي تحقيق و مقايسه تحليلي يافته هاي ميداني، نظريه هاي محيطي پيشگيري از جرم تحليل مي شود و سپس نتايج مطالعات موردي و بررسي هاي ميداني در جرم خيزترين فضاهاي شهري شهر تهران (به عنوان مطالعه موردي) بررسي و در نهايت با توجه به وضعيت مساله تحقيق در شهرهاي كشور، موضوع مطالعه جمع بندي و نتيجه گيري مي شود.