بررسى سير تحول ايوان در خانه هاى سنتى دشت يزد اردكان از دورة مظفرى تا قاجار

سير تحول معمارى ايوان در خانه هاى دشت يزد- اردكان با استعانت از روش مكاتب فكرى گونه شناسى قرن بيستم و از طريق كنار هم قرار دادن ايوان هاى خانه هاى اين منطقه در فازهاى مختلف تاريخى تجزيه وتحليل شده اند. اين نوشتار با تكيه بر داده هاى حاصل از مطالعه، مستندسازى، و پى گيرى هاى انجام شده در دوازده خانة مظفرى و سى خانة صفوى و از طريق مقايسة تطبيقى ايوان هاى اين نمونه ها تنظيم شده است. به ايوان هاى ماقبل مظفرى و پس از صفوى نيز در مواقع لزوم و در صورتى كه اطلاعات به دست آمده از آن ها، براى حكم صحيح كافى بوده، اشاره شده است. در اين مسير ويژگى هاى هندسى، فضايى، سازه اى، و تزيينات ايوان هاى ادوار گوناگون با يكديگر مقايسه شده و جنبه هاى پايدار و متغير آن ها استخراج گرديده است. نتايج نشان مى دهد كه ايوان يك فضاى نيمه باز است رو به باغ يا حياط مقابل خود كه حداقل از قرون ميانة اسلامى، در معمارى خانه هاى اين سرزمين حضور پايدار داشته و ويژگى هاى كالبدى آن مانند تناسبات ارتفاعى، مساحت، روش هاى اجرا و دُورِ طاق، دسترسى ها و ارتباط با ساير فضاها، به تبع اصول حاكم بر معمارى هر دوره تحول يافته است.