بررسي دلالت حديث خير القرون در حجيت فهم سلف

سلفي­ها مدعي هستند كه بايد بر اساس فهم سلف صالح، به تفسير متون ديني از جمله كتاب و سنت پرداخته شود. يكي از مهم­ترين دليل آنها بر اين مدّعا، "حديث خير القرون" است. آنها با استناد به اين حديث معتقد به­ حجيت فهم نسل­ هاي صحابه، تابعين و تابع تابعين هستند. مستند آنها از حيث سندي، گرچه با مباني­شان قابل مناقشه نيست و تلقي به­قبول است، اما از حيث دلالت قابل مناقشه است؛ به‌ طوري­كه بخاري و مسلم از ضبط حديث با واژه "خير القرون" اعراض كرده­اند و طريق صيغه جمع واژه "قرن" را احمد در مسند خود به­ طريق صحيح، "خير الناس اقراني" نقل كرده است. اقران جمع "قرن،" (به­كسر قاف) به­معناي شبيه و مانند مي‌شود و با اين تفسير، ديگر حديث ناظر به شمارش نسل­ها نيست؛ علاوه بر اينكه حديث، طريق معتبر ديگري دارد كه مسلم در صحيح خود نقل كرده و خيريت را شامل چهارم، و بعد از تابع تابعين كرده است. بر فرض قبول خيريت بر اين سه نسل، دليلي بر تعميم خيريت به تك­تك افراد اين سه نسل وجود ندارد؛ بلكه حاكي از خيريت به ­شكل اجمال در اين سه نسل مي­باشد كه بر فرض قبول آن هم، خيريت در حديث هيچ­گاه حاكي از حجيت نيست؛ و گرنه لوازمي را در پي خواهد داشت كه خود سلفي­ ها بدان ملتزم نخواهند شد.