نقش عقلانيت ديني در نظريه سياسي محمدحسين نائيني

عامل عقلانيت در ايران دوره اسلامي به‌ويژه دوران معاصر همواره در چارچوب بستر ديني توانسته است در انديشه علماي ديني نقش‌آفريني كند. اين روند در دوران مشروطه در انديشه سياسي محمدحسين نائيني در كتاب تنبيه الامه و تنزيه الملة در چارچوبي منسجم نشان‌دهنده فهم سياسي وي از شرايط و مقتضيات زمان، نهاد پارلمان و در عين حال ايجاد همگرايي بين ديدگاه‌هاي سنت‌گرايان و تجددگرايان در تفهم مفاهيم ديني در عرصه سياست و به تبع آن نظريه‌پردازي سياسي وي در اين زمينه است. در اين مقاله تلاش شده است تا با رجوع به كتاب تنبيه الامه وتنزيه الملة نائيني با روش توصيفي−تحليلي و براساس نظريه توماس اسپرينگر شاخص‌ها و ابعاد متمايز و ويژه عقلانيت ديني نائيني را درباره ضرورت وجود پارلمان و برقراري سلطنت اسلاميه به‌ عنوان ساختاري جديد در عرصه سياست در دوره مشروطه توصيف و تبيين شود.