زيرساخت‌هاي حقوقي و اخلاقي نظام نوآوري و خلاقيت

زمينه: مهم‌ترين ركن توسعه هر كشوري پژوهش است و از‌اين‌رو كشورهاي توسعه يافته مقدار قابل توجهي از درآمد ناخالص خود را صرف پژوهش مي‌كنند و در نتيجه شغل بعضي از افراد پژوهشگري شده است. وجه متمايز پژوهش از ساير فعاليت‌ها مانند مطالعه و خلاقيت و نوآوري سيستمانيك در مقياس دانش است كه باعث رقابت‌پذيري شركت‌هاي اقتصادي و حتي كشورها شده است. هر چه نوآوري و خلاقيت در كشوري بيشتر باشد از لحاظ اقندار بر ديگر كشورها برتري دارد. نوآوري و خلاقيت زيرساخت‌هاي خاصي مي‌طلبد كه يكي از آن‌ها زيرساخت‌هاي حقوقي و اخلاقي است. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسي زيرساخت‌هاي حقوقي و اخلاقي بروز خلاقيت در جامعه است. روش: روش پژوهش شبه‌تجربي است. نخست با بررسي متون و مصاحبه با خبرگان عوامل اخلاقي و حقوقي مؤثر بر خلاقيت استخراج و سپس با استفاده از فن ديماتل روابط بين آن‌ها بررسي شد. جامعه آماري تمام متخصصان حوزه اخلاق، حقوق، خلاقيت و نوآوري است و نمونه آماري ۳۰ نفر است كه به شيوه گلوله برفي انتخاب شده‌اند. يافته‌ها: تحليل نتايج نشان مي‌دهد كمبودها، امكانات بيش از حد، دسترسي آسان به محاكم قضايي، شناخت اثرات فردي و اجتماعي انجام فضايل، قوانين مناسب و وجود شفافيت از مهم‌ترين عوامل اخلاقي و حقوقي براي خلاقيت و نوآوري است. محيط اجتماعي، تربيت، پايبندي الگوها به اخلاق، شناخت فضايل و رذايل، اجراي بدون ملاحظه قانون، شناخت پاداش‌هاي انجام فضايل و شناخت مجازات‌هاي انجام رذايل معلول‌ها هستند. نتيجه‌گيري: براي ايجاد فضاي مناسب براي خلاقيت و نوآوري در كشور نخست بايد آموزش‌هاي حقوقي و اخلاقي داده شود. الگوها علي‌الخصوص حاكميت به رعايت حقوق مالكيت فكري پايبند باشد. همچنين دسترسي به محاكم قضايي براي رسيدگي به تخلفات سهل باشد.