لغزش معناشناختي در نظريه‌هاي اخلاقي غايت‎گرا با تأكيد بر نظريۀ اخلاقي استاد مصباح يزدي

لغزش معناشناختي يكي از لغزش‌گاه‌هاي رايج در مباحث علمي است و زماني رخ مي‌دهد كه شخص متفكر هنگام بحث و نظريه‎پردازي دربارۀ يك موضوع، از قلمروي معنايي مورد نظرش فاصله بگيرد و به وادي معنايي ديگري بيفتد. پرسش اصلي اين مقاله آن است كه آيا مي‎توان گفت برخي نظريه‌هاي اخلاقي نيز دچار لغزش معناشناختي شده‌اند و اگر آري، اين لغزش چگونه روي داده است؟ هدف اين تحقيق آن است كه از اين منظر به بررسي نظريه‌هاي غايت‎گرا بپردازد و وقوع لغزش معناشناختي و چگونگي آن را در اين نظريه‌ها واكاود. براي دستيابي به اين هدف، از روش تحليل مفهومي استفاده شده است؛ به اين صورت كه با تحليل مفهوم «ارزش»، پس از تفكيك معاني مختلفي كه از آن اراده مي‎گردد، معناي مورد نظر در مباحث فلسفه اخلاق تعيين شده و سپس مطابقت يا عدم مطابقت نظريه‌هاي غايت‎گرا با اين معنا بررسي گرديده است. با بررسي‎هاي به‌عمل‌آمده اين نتيجه به دست آمد كه نظريه‌هاي غايت‎گرا در فلسفه اخلاق و به‌طورخاص نظريۀ استاد مصباح يزدي در معرض چنين اشكالي هستند. در نظريۀ ايشان با ناديده‌گرفتن معناي ارزش اخلاقي، به جاي آنكه از واقعيت‌داشتن ارزش اخلاقي اَعمال دفاع شود، از واقعي‌بودن ارزش ابزاري آنها براي رسيدن به نتايج مطلوب دفاع شده است.