رويكرد باطني شهيد ثاني به شريعت

فهم باطني از شريعت در ميان عالمان شيعي با فراز و فرودهايي در طول تاريخ همراه بوده است. اگرچه كمتر عالم شيعي مي‌توان يافت كه منكر باطن براي دين باشد، نبود توجه كافي به باطن شريعت نوعي ظاهرگرايي افراطي و خشك ضد عرفاني را در ميان عالمان شيعي مي‌نماياند. در اين ميان، نگاه باطني شهيد ثاني هم‌سو با رويكرد رايج در ميان عارفان مسلمان است. از نگاه وي، اصالت‌دادن به باطن و تبعي‌دانستن ظاهر بر اهميت بُعد باطني دين مي‌افزايد. بنابر اين رويكرد، عالمان رسمي محتاج عالمان حقيقي‌اي هستند كه بر علوم حقيقي اشراف دارند و جايگاه ايشان بسيار برتر از عالمان ظاهري است. به باور شهيد ثاني، در ميان اعضا و اعمال انسان نيز، قلب و اعمال مربوط به آن اصل و مقصد دين است. وي در مقام فقيهي بنام افزون بر توجه به علوم ظاهري همچون فقه و انجام‌دادن عبادت‌ها و فهم قرآن، بدون انكار ظواهر و كاستن از اهميت آن، همواره جانب باطنِ حقيقت را به‌عنوان امر اصيل رعايت كرده است. از رهگذر توجه به رويكرد باطني عالمان و فقيهان بنام اماميه، مي‌توان از خطر ظاهر‌گرايي كه در ميان برخي از عالمان اهل سنت و حتي عالمان شيعي درحال رواج است دور ماند.