همگوني تصوف با تشيع و كاركردهاي اجتماعي و سياسي آن در مازندران (760-795 ه‍ .ق.)

همگوني تصوف با تشيع به معناي فرآيندي است كه به وسيلهٔ آن، تصوف با تشيع پيوندي استوار برقرار كرد و بر فرهنگ اجتماعي جامعهٔ ايران اثر گذاشت. اين همگوني، در سده‌هاي مياني تاريخ ايران، هم‌زمان با يورش مغول و با كوشش فكري بزرگان شيعي و صوفي شكل گرفت. تأثيرپذيري هر دو مكتب از تعاليم محيي‌الدين عربي، ضمن اعتقاد به ولايت و امامت علي (ع) و نجات‌بخشي عقيدهٔ مهدويت، در اين همگوني نقش مهمي داشت. به‌تدريج اين همگوني با ادامهٔ حيات در انديشه‌هاي عالماني شيعي چون سيد حيدر آملي و گروه‌هاي گوناگوني چون شيخيهٔ كبرويه و شيخيهٔ جوريه، زمينه‌ساز تحولات سياسي اجتماعي شد. در پي تحولات فكري، جبههٔ سياسي و اجتماعي ايران تحولات عميقي يافت و دامنهٔ آن به مناطق گوناگون ايران، به‌ويژه با رهبري ميرقوام‌الدين مرعشي، به مازندران كشيده شد و در نتيجهٔ آن، جنبش‌هاي رهايي‌بخش در مقابل قدرت سياسي حاكم شكل گرفت. اين تحقيق به دليل اهميت تاريخ تحولات فكري، با استفاده از منابع تاريخي سده‌هاي مياني ايران و با روش توصيفي و تحليلي، در پي كشف آثار همگوني تصوف با تشيع و نقش آن در تحولات سياسي و اجتماعي مازندران است.