تحليل انتقادي در باب نسبت‌دادن عملكرد شرك‌آلود به پيامبران سلف (ع) در قرآن

تمامي فرقه‌هاي اسلامي به‌اتفاق معتقدند پيامبران الاهي دچار شرك نشده‌اند و عملي كه متناسب با كفر يا شرك باشد، انجام نداده‌اند. با اين حال، از ظاهر برخي نصوص ديني (قرآن و احاديث) برمي‌آيد كه برخي از پيامبران خدا دچار شرك شده و از آنها عمل مشركانه سر زده است؛ اين نصوص در تضاد آشكار با دلايل عقلي و نقلي مؤيّد عصمت قرار دارد و خاستگاه شبهه‌هاي متعدّد شده است. اين پژوهش كه در روش گردآوري مطالب، كتاب‌خانه‌اي است و در نحوه استناد داده‌ها، از شيوه اسنادي پيروي مي‌كند و در تجزيه و تحليل مطالب، روش آن تحليل محتوايي از نوع توصيفي‌تحليلي است، شبهات مربوط به شرك‌ورزي پيامبران سلف (ع) را گردآوري و پس از تنظيم اين شبهه‌ها و تبيين پاسخ‌هاي گوناگون دانشمندان به آنها، اين پاسخ‌ها را تحليل و نقد مي‌كند و در پايان به اين نتيجه مي‌رسد كه تمامي شبهه‌هاي مربوط به صدور عمل شرك‌آميز از پيامبران سلف(ع)، كه به‌خصوص حضرت آدم و ابراهيم و يوسف و عيسي (ع) را شامل مي‌شود، مي‌توان با انواع برون‌رفت‌هاي لفظي پاسخ داد كه با ظهور الفاظ قرآن يا با معاني تأويلي، سازگار است. همچنين، پاره‌اي از تفسيرها و احتمال‌ها، كه عمدتاً برون‌رفت‌هاي لفظي به دليل ناسازگاري با ظاهر قرآن است، پاسخ‌هاي ناكارآمد به شمار مي‌آيد.