ارزيابي مشاركتي عملكرد تعاوني هاي آب بران در مديريت آبياري طرح توسعه باغ‌ها (مورد مطالعه: تعاوني ‌هاي تفين و پالنگان استان كردستان)

هدف اين پژوهش بررسي اثرات اقتصادي و اجتماعي و تحليل عوامل دروني و بيروني مؤثر بر عملكرد‌ تعاوني‌هاي آب‌بران در استان كردستان بود. به همين منظور، به روش‌هاي كيفي و رهيافت ارزيابي مشاركتي روستايي (PRA)، تعاوني‌هاي آب‌بران روستاهاي تفين و پالنگان شهرستان‌هاي سروآباد و كامياران مطالعه شدند. روش نمونه‌گيري‌، با توجه به طبيعت پژوهش‌هاي كيفي، از نوع هدفمند و غيراحتمالي بود، و اطلاعات لازم با كاربرد روش طوفان انديشه و مصاحبه‌ي گروهي متمركز تا رسيدن به مرحله‌ي اشباع نظري جمع‌آوري شدند. در مرحله‌ي تجزيه و تحليل اطلاعات نيز براي سنجش فراواني واژه‌ها و عبارات، و همچنين خلاصه‌سازي داده‌ها، از روش شناسه‌گذاري متداول به شكل منسجم استفاده شد. همچنين، بخش ديگري از تحليل با استفاده از شبيه سوات (SWOT) انجام گرفت. طبق يافته‌ها، مهم‌ترين مشكل از ديدگاه اعضا، نبودن نظارت كافي و مستمر بر تعاوني از سوي ادارات متولي امور بود. بيشترين تأثير تعاوني‌ها، تغيير نظام بهره‌برداري و كاربري زمين‌ ‌از زراعت به باغداري،‌ توسعه‌ي شبكه‌هاي نوين آبياري، و دسترسي به فناوري‌هاي جديد بود. به‌طور كلي عملكرد تعاوني در بُعد اقتصادي ضعيف، و در بُعد اجتماعي، متوسط ارزيابي شد. بر اساس تحليل سوات، در مجموع 15 نقطه‌ي قوت و فرصت به‌عنوان مزيت، و 20 نقطه‌ي ضعف و تهديد به‌عنوان محدوديت‌ها و تنگناهاي حاكم بر تعاوني در مديريت شبكه‌ي آبياري طرح توسعه‌ي باغ‌ها شناسايي، و 10 راهبرد براي بهبود شرايط فعلي تعاوني‌ها ارائه گرديده است. نتايج اين پژوهش مي‌توانند به‌منظور كاهش تكرار چنين مشكلاتي در طراحي و اجراي طرح‌هاي مشابه، مورد استفاده‌ي سياستگزاران و مجريان قرار گيرند.