سطوح سه‌گانه‌يِ آيروني سُقراط در ديالوگ‌هايِ افلاطون

ترديدي نيست كه فهم فلسفي ديالوگ‌هاي افلاطون در گروِ فهم موضع فلسفي سقراط است و فهم موضع فلسفي سقراط در گرو فهم زبان فلسفي و منش و تفكر اوست كه ويژگي برجسته و چشمگير آنها ماهيت آيرونيكشان است. سقراط استادِ آيروني است و اين خوانشِ ديالوگ‌هاي افلاطون را از بداهت ظاهري آن به پيچيدگي‌هايي ژرف درمي‌افكند. اينكه سقراط آيرونيك است را هم از سويي مي‌توان از طريق واقعيت‌هاي تاريخي دريافت و هم از سوي ديگر به‌واسطۀ تدبر عميق فلسفي در ديالوگ‌هاي افلاطون؛ اما اينكه خودِ آيروني و به‌طور ويژه، آيروني سقراط چيست، مسئله‌اي است كه موضوعِ پژوهش‌هاي متعددي بوده است. اين مقاله بر آن است تا با صورت‌بندي سطوح آيروني سقراط در سه سطح كه درحقيقت سه لايۀ تفكر او و به تَبَع سه لايۀ معنايي متنِ ديالوگ‌هاي افلاطون را نيز تشكيل مي‌دهد، زمينۀ لازم را براي فهم ديالوگ‌هاي فلسفي افلاطون فراهم آورد. اين سه سطحِ آيروني سقراط عبارت‌اند از: 1. سطح سخن‌ورانه (كلامي‌ـ‌عملي) 2. سطح بودگارانه (رفتاري‌ـ‌موقعيتي) 3. سطح فلسفي (هستي‌شناسانه ‌ـ‌كلي).