تأويلات عرفاني در آثار جامي براساس نظريه تجلي در عرفانِ نظري

بدون عنوان

تأويل از جمله علوم مهم در فهم معناي باطني آيات قرآن و احاديث است. ازجمله عارفاني كه به اين موضوع توجه ويژه نشان داده، جامي است. تأويلات جامي از آيات قرآن و احادث نبوي، بسيار قابل توجه است. وي در توضيحِ معاني باطني آيات و روايات از ژرف­ترين انديشه ­­هاي عرفان نظري، سود برده است. نمود اين مسئله در تأويلات قرآني او شامل: تأويل جنت به ذات، ارض به حقايق اعيان، سماوات به اسما و صفات و نجم به انوار منعكسه از حقيقت محمدي است. وفور اصطلاحات مربوط به عرفان نظري، نشان‌دهنده تسلط جامي بر اين علم ژرف و عميق است. جامي در تأويل احاديث نبوي نيز از خود نبوغ و ابتكاري ويژه نشان داده است. در پژوهش حاضر، همه آثار منظوم و منثور جامي مورد بررسي قرار گرفته و پس از احصا و بررسي دقيق تأويلات عرفاني او- با رويكردي ويژه به عرفان نظري- به مقايسه و سنجش تأويل­هاي قرآني او با چند تفسير مهم عرفاني پيش از جامي و همچنين مقايسه تأويلات او از احاديث نبوي با چند متن مهم عرفاني ادبيات فارسي پرداخته شده است. سپس تشابهات و تفاوت‌هاي اين متون بررسي شده است.

بدون چكيده