تحليل انتشار فضايي تغييرات قيمت مسكن در استان‌هاي ايران؛ رهيافت اقتصاد سنجي فضايي

پژوهش‌هاي بخش مسكن نشان مي‌دهند اثر متغيرهاي اقتصادي مختلف بر قيمت مسكن در مناطق مختلف يك كشور متفاوت است و قيمت مسكن در مناطق مختلف كشور داراي ارتباطي دروني با يكديگر هستند، مدل‌سازي اين آثار در قالب اقتصادسنجي فضايي صورت مي‌گيرد. در اين پژوهش از داده‌هاي مربوط به 28 استان‌ مختلف ايران طي دوره 1392-1379 به برآورد و مقايسه الگوهاي پانل پوياي دوربين فضايي با الگوهاي پانل دوربين فضايي و همچنين برآورد اثرات مستقيم و غيرمستقيم (سريزهاي فضايي) مربوط به متغيرهاي توضيحي در دو بعد كوتاه‌مدت و بلندمدت به كمك ماتريس وزني فضايي جمعيتي در چارچوب نرم‌افزار متلب پرداخته شده  است. به منظور انتخاب بهترين الگوي فضايي سازگار با الگوي نظري تعيين قيمت مسكن از روش‌شناسي الهورست و در هر مرحله از آزمون نسبت درستنمايي (LR) و آزمون ضرييب لاگرانژ (LM) براي مقايسه الگوهاي فضايي استفاده شده است و مشخص شد الگوي پوياي فضايي بهترين تصريح را نشان مي‌دهد. با مقايسه نتايج در الگوهاي پانل پوياي فضايي، متغير تاخيري قيمت مسكن و اثرات فضايي اين متغير سهم بالايي در تعيين قيمت مسكن نشان مي‌دهد، اين در حالي است كه تنها اثرات فضايي متغير مخارج خانوار اثر معناداري بر قيمت مسكن داشته و ساير متغيرها از جمله قيمت زمين، هزينه ساخت و اجاره واحد مسكوني هم به‌صورت مستقيم و هم در قالب سريزهاي فضايي اثرات معناداري بر قيمت مسكن در استان‌هاي ايران داشته‌اند.