جامعه‌شناسي و روان‌شناسي جنگ در ترجمه تاريخ يميني

جامعه‌شناسي و روان‌شناسي جنگ، از عرصه‌هاي جديد پژوهشي است كه اثرهاي ناپسند جنگ را بر جوامع بررسي مي‌كند. محقّقان و پژوهشگران، كمتر در اين باره سخن گفته‌اند. اين موضوع در اين جستار با استفاده از كتاب ترجمه تاريخ‌ يميني، نوشتۀ ابوالشرف ناصح بن ظفر جرفادقاني در سال 603 هجري، توصيف و تحليل شده است. اين اثر ترجمه تاريخ عتبي از ابونصر محمّد بن عبدالجبّار عتبي در سال 427 هجري است. مشاهدۀ درد و رنج بسيار مردم، نابودي منابع انساني، مادي و معنوي جوامع، ايجاد مشكلات و سختي‌هاي برخاسته از جنگ و اجبار آنها بر مردم، پژوهشگران را بر آن داشت تا در اين باره بررسي و تحقيق كنند. علت‌هاي شروع جنگ در عصر غزنويان برپايه نتايج اين تحقيق و از ديدگاه جامعه‌شناسي عبارت است از: كسب قدرت، غيرت، طمع، تلافي‌كردن، خشم و نفرت، غارت، مسائل ديني و مذهبي. هم‌چنين از اثرات اجتماعي جنگ‌ها به تغيير و تحوّل در جمعيت و اقتصاد و آشكارشدن ارزش‌ها مي‌توان اشاره كرد. جنگ از ديدگاه روان‌شناسي به اختلال رواني، استرس، اضطراب و ترس، نفرت، سوءظن و حسادت، مكر، اسارت و گاهي حتي مرگ نيز مي‌انجاميد. دنيا هميشه ميدان جنگ بوده است و خواهد بود؛ البته به وسيله مطالعه و انس با آثار بزرگان علمي و فرهنگي، چگونگي رفتار در رويارويي با حوادث زمان را مي‌توان فراگرفت و موانعي بر سر راه غارتگران و چپاولگران قرار داد. براي اين پژوهش از منابع علمي تاريخي و ادبي و روايي بهره گرفته شد. اين جستار با روش فيش‌برداري و بيان مطلب به‌صورت مستقيم و سپس تحليل آن به انجام رسيد.