تحليل ساختاري ماجراي بر دار كردن حسنك وزير برپايه الگوي الماسي‌شكل لباو و والتزكي

روايت‌شناسي گونه‌اي از ساختارگرايي است كه هدف آن، كشف الگويي كلي براي روايت است. ويليام لباو يكي از نظريه‌پردازان اين حوزه است. او با همكاري جاشوا والتزكي برپايه روايت‌هاي شفاهي گويشوران انگليسي‌زبان، الگويي براي ساختار روايت پيشنهاد كرد كه به الگوي الماسي‌شكل معروف است. اين الگو از شش بخش چكيده، آشناسازي، ارزش‌گذاري، كنش گره‌افكن، كنش گره‌گشا، پايانه تشكيل شده است. تاريخ بيهقي اثري روايي است كه روايت شفاهي در بيشتر بخش‌هاي آن نمود بسياري دارد. روايت شفاهي در ماجراي بر دار كردن حسنك وزير نقش بسيار مهمي دارد؛ اين مقاله مي‌كوشد تا برپايه الگوي لباو اين روايت را بررسي و تحليل كند. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه ساخت كلان داستان حسنك با اين الگو به‌طوركلي سازگار و منطبق است؛ اما عواملي مانند موضوع اثر، شگردهاي بيهقي در روايت و... به بيشتر بخش‌هاي الگو شكل ويژه‌اي بخشيده و باعث بي‌مانندي چارچوب ماجرا شده است. مهم‌ترين نمود امتياز داستان حسنك در بخش ارزش‌گذاري آشكار مي‌شود كه سبك نگارش بيهقي را به سبكي تأكيدي تبديل و ادعاي او را مبني‌بر بي‌طرفي در تاريخ‌نگاري رد مي‌كند.