واكاوي اسطورۀ كيومرث در شاهنامه از ديدگاه ساختارگرايي اساطيري لوي استروس

اسطورۀ كيومرث يكي از اسطوره‌‌هاي مهم فرهنگ ايراني است. اين اسطوره ازنظر پژوهشي ظرفيت بسياري دارد و آن را از جنبه‌هاي مختلف مي‌توان بررسي كرد؛ از‌اين‌رو به پژوهش‌‌هاي روش‌‌مند و منسجم بر مبناي نظريه و نقد ادبي نيازمند است. در اين پژوهش كوشش مي‌شود تا اسطورۀ كيومرث در شاهنامه برپايۀ نظريۀ ساختارگرايي اساطيري از لوي استروس تحليل شود. بر متوني مانند شاهنامه، نقدهاي روش‌‌مند و امروزي كمتر و نقدهاي سنتي و ذوقي، بسيار انجام شده است؛ به همين سبب شايسته است در اين زمينه پژوهشي بر مبناي نظريه‌‌ و با‌توجه‌به رويكردهاي نقد ادبي انجام شود. روش تحقيق در اين مقاله تحليل كيفي و با‌تكيه‌بر مطالعات كتابخانه‌‌اي و اسنادي است. ابتدا روايت‌‌هاي مربوط به اسطورۀ كيومرث از متون مختلف استخراج و رده‌‌بندي خواهد شد. سپس يكان‌‌ها يا واحدهاي اسطوره‌‌اي از ميان آنها استخراج و به صورت تقابل‌‌هاي دوگانه در برابر هم چيده و تحليل مي‌شود. برپايه نتيجه اين بررسي مي‌توان دريافت ساختار اسطورۀ كيومرث مبتني‌بر سه تقابل است: تقابل مقدس و نامقدس، قدرت و افول قدرت، طبيعت و فرهنگ.