بازتاب‌ جلوه‌هاي عشق عرفاني در زبان حافظ

مطالعه ديوان حافظ، در هر شرايطي و براي جست‌وجوي هر مقوله‌يي، لذت‌بخش و آموزنده است. امّا ترديد نبايد كرد كه عشق، در غزل‌هاي آسماني او، هرگز عطش جست‌وجوگر را فرونمي‌نشاند؛ بلكه همواره او را تشنه‌تر مي‌كند. در اين مقاله كوشيده‌ايم يك بار ديگر به اين موضوع آشنا بپردازيم و عواطف و انديشه‌هاي حافظ را با انديشه‌هاي فيلسوفان و عارفان، روياروي كرده، سهم حافظ را در پيش‌برد «طريقت عشق»، در كنار انبوهي از مسايل كه با اين عاطفه انساني، همراه مي‌شوند، نشان دهيم.اطلاعات اين مقاله از طريق كتاب و اسناد، گرد آمده و سپس داده‌هاي تحقيق با استفاده از روش توصيفي تحليل شده است. براي بازنمود انديشه حافظ در اين مقوله، ابتدا به سراغ مباحث كلي عشق رفته و آن را در قالب يك مثلث در ديوان حافظ كاويده‌ايم. مثلثي كه پايه‌اش عشق و دو ضلع آن معشوق و عاشق است. حاصل كار اين است كه تمام آن چه بر زبان حافظ جاري شده، محصول تجربه‌هاي شخصي اوست و با سخن كساني كه «عشق» را با «عقل» توصيف كرده‌اند، بسيار متفاوت است.