بازپژوهيِ تاريخي، فهرستي و درون متنيِ نظريه تأليف فقه رضوي به قلم حضرت رضا(عليه السلام)

فقه رضوي از كتاب‎هاي چالش‌برانگيز و تأثيرگذار در مجامع فقهي اماميه به‎شمار مي‌رود. اين كتاب در برخي منابع فقهي و كتاب‌شناسي، به استنادِ گزاره‌ها و شواهد سه‌گانه ذيل، اثرِ تأليفي يا املايي امام‎رضا(عليه‎السلام) دانسته شده است: نخست، مستندات تاريخي همچون گزارش يابنده و معرّفِ نسخه اصل، دستيابي به نسخه‌هاي خطي كهن با تصريح به تأليف كتاب به قلم حضرت رضا(عليه‎السلام) و دفع احتمال وضع و جعل در انحصار عقلي تأليف كتاب به قلم امام‎رضا(عليه‎السلام) يا دروغين و بَرساخته‎بودنِ آن؛ دوم، مستندات فهرستي چون معرّفي راويانِ صاحبِ نسخه يا كتابِ امام‎رضا(عليه‎السلام) در منابع فهرستي شيعه؛ سوم، قراين درونْ‌متني تأليف به قلم يكي از معصومان(عليهم‎السلام) و قراين درونْ‌متني تأليف به قلم شخصِ حضرت رضا(عليه‎السلام). در پژوهش حاضر، پس از بازپژوهي تاريخ دستيابي به اين اثر و تبيين دلايل و شواهدِ مذكور، و نيز اعتبارسنجي انتقادهاي مخالفانِ اين نظريه و تحليل و كشفِ انتقادهاي مخدوش و مقبول،‌ با سبك تحليلي‎ ـ ‎توصيفي، ميزانِ اتقان گزاره‌هاي استنادي براي اثبات نظريه تأليف فقه رضوي به قلم يا املاي حضرت رضا(عليه‎السلام) بازانديشيِ انتقادي شده و اين نتيجه به‌دست آمده است كه در تمسّك به اين دلايل و شواهد به جميع قراينِ مؤثّر در واكاوي و شناخت مؤلّفِ اثر توجّه نشده است. از سوي ديگر، نمي‌توان اين كتاب را خالي از خطِ امام‎رضا(عليه‎السلام)، اثري يگانه و منتسب به مؤلّف واحد دانست.