بررسي نشانه‌معناشناختي واژگان «ذكر» و «خير» در قرآن و معادل‌هاي آن‌ها در هفت ترجمه فرانسوي قرآن كريم

نشانه‌معناشناسي به بررسي نشانه به‌منظور دستيابي به معنا مي‌پردازد. بر مبناي اين ديدگاه نشانه و معنا دو عامل وابسته به يكديگرند و يكي بدون حضور ديگري هيچ است. از جمله مسائلي كه در زبان‌شناسي و معناشناسي مطرح است چندمعناييست كه مترجمان را با مشكل روبه‌رو مي سازد و مي‌تواند معيار برتري ترجمه در نظرگرفته شود. چندمعنايي در قرآن نيز حائز اهميت است؛ زيرا به‌دليل فراواني وجوهِ برخي واژگانِ قرآن، مشكل مي‌توان معناي درست را بيان كرد و حضور اين پديده ابعاد گفتماني متنوع را ايجاد مي‌كند و مسير گفتمان را تغيير داده و به‌سوي هدفي خاص به پيش مي‌برد. در ترجمه اين واژگان، بافت و واحدهاي هم‌نشين بسيار مهم مي‌باشند. مترجم بافت را با مراجعه به كتب تفسيري معتبر دريافت كرده و به‌مدد كلمات هم‌نشين به تحليل معنايي مي‌پردازد. در اين پژوهش، پس از بيان گفتمان غالب قرآن، دو واژۀ چندمعنايي «ذكر» (آيه 9 سوره جمعه) و «خير» (آيه 30 سوره نحل) با توجه به بافت و واحدهاي هم‌نشين و به‌منظور دريافت معناي صحيح بررسي شده و سپس چگونگي معادل‌گزيني اين واژگان توسط هفت مترجم فرانسوي، يعني ماسون، ساواري، شوركي، برك، گروس ژان، بلاشر و كازيميرسكي تحليل شده است. همچنين ترجمه پيشنهادي ارائه شده و در نهايت به اين سؤال پاسخ داده شده كه مترجم چگونه مي‌تواند در عين وفاداري نسبي به متن مبدأ، فحواي كلام را به مخاطب انتقال دهد.