تحليل سبكي لايۀ نحوي منظومۀ ازهر و مزهر نزاري قهستاني

در اين مقاله، پس از شرح مختصري دربارۀ نزاري قهستاني و منظومۀ ازهر و مزهر وي، مقوله‌هايي تحت عنوان سبك، سبك‌شناسي و سبك‌شناسي لايه‌اي تعريف ‌شده ‌است. سپس بر مبناي فرمول كوكران، از اين منظومه نمونه‌گيري شد و بر اساس روش‌هاي آماري، مؤلّفه‌هايي چون ترتيب اجزاي جمله‌ها، سبك و ساختمان جمله‌ها، طول جمله‌ها، وجهيّت، نقش معنايي جملات و صداي دستوري بررسي گرديد. نتايج حاصل از اين تحقيق، نشان مي‌دهد با آنكه اين اثر منظوم است، امّا بيش از 60 درصد جملات، چيدمان طبيعي و معيار دارند. ميانگين طول جمله‌ها 5.40 واژه است؛ درنتيجه، جملات كوتاه، روشن و صريح هستند.باتوجّه‌به اينكه 80.58 درصد جملات، ساده و مستقلّ‌اند، سبك اين اثر گسسته ‌است. 90.09 درصد جملات، در وجه اخباري و نزديك به 90 درصد جملات، خبري هستند كه نشان‌دهندۀ قاطعيّت گزاره‌هاست. 73.10 درصد جملات، صداي فعّال دارند كه باتوجّه‌به اينكه اين منظومه، اثري غنايي حماسي است و فاعلي كنشگر مي‌طلبد، اين درصد  (73.10)، طبيعي و به‌جا است.