داستان پسامدرن فارسي و «سوژۀ» زنانه

پسامدرنيسم، درمقام آخرين رويكرد جرياني كه در صدد امحاي «سوژه»(1) برآمده از سنت انسان باوري است كه از يك­سو با فمينيسم يا جنبش زن­محور در تناقض قرار مي­گيرد. فمينيسم از منظر تاريخي تحقق هويت زنانه را در تقابل با هويت مردانه تعريف مي­كند و از اين جهت وابسته به اقتداري مي­شود كه در «سوژه» و ابقاي آن موجوديت يافته است، پس مي­كوشد سوژه مذكر را به سوژه مونث تغيير دهد. اما از سوي ديگر پسامدرنيسم، در عين تناقض با فمينيسم، به سبب اعلام مرگ سوژه، به تفكر زن­محور كمك مي­كند تا نه تنها از اقتدار مردانه خلاص شود بلكه اسباب موثرتري براي ادراك خود پيدا كند. اين دوگانگي، درجامعه­اي مانند ايران كه زمينه تاريخي متفاوتي از غرب را آزموده نمودهايي در عرصه­هاي مختلف از جمله ادبيات داستاني دارد كه الزاماً قرينه يا همراستا با نمودهاي نظير آن در جامعه غربي نيست. هدف مقاله حاضر بررسي نظري اين تفاوت است و جهت تاييد، شواهدي نيز از آثار چند نويسنده زن(2) ارائه مي­شود.