بررسي مرجع در تكفير معين

پس از بيان معيارهاي كلي در اسباب كفر و شناخت كافر توسط فقيه، نوبت به تعيين مصاديق آن در خارج براي اجراي احكام آن مي‌رسد. تعيين مرجع در تكفير معين و تشخيص كفر به‌نوبۀ خود از مباحث مهم در رابطه با موضوع تكفير محسوب مي‌شود. در خصوص اين مسئله بحث چنداني در منابع فقهي ديده نمي‌شود، با اين‌حال مي‌توان فرضيات مذكور براي تعيين يك مرجع معين را به‌طور كلي در چهار فرضيۀ عرف عام، عرف خاص، فقيه و حاكم شرع محتمل دانست. اين مقاله به تشريح و نقد نظريات و فرضيات ممكن در اين زمينه اختصاص دارد. دستاورد اين پژوهش پس از بررسي جوانب مختلف مسئله، آن است كه تعيين كردن تنها يك مرجع براي تكفير معين با ابعاد مختلف و شكل‌هاي گوناگون موضوع كفر سازگاري ندارد. از اين‌رو بايد در اينجا با توجه به نوع مورد، قائل به تلفيقي از ارجاع به دادگاه اسلامي، عرف خاص و عرف عام شد.