بررسي جايگاه فقهي - ادبي حرف «واو» در آيۀ 121 سورۀ انعام

علماي دانش نحو معاني سه‌گانۀ حال، استيناف يا عطف را براي حرف «واو» در آيه «لاتَأْكُلُوا مِمّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللّهِ عَلَيْهِ وَ إِنَّهُ لَفِسْقٌ» (انعام: 121) محتمل دانسته‌اند كه البته ناهمگوني اين نظريات، تبيين معنوي آيۀ شريفه را دچار چالش كرده است. بر اين اساس نوشتار حاضر به روش توصيفي - تحليلي به‌ معناشناسي حرف «واو» در اين آيۀ شريفه اختصاص يافته است و به اين نتيجه رسيده‌ايم كه ضمير در جملۀ «وَ إِنَّهُ لَفِسْقٌ» به «أكل» مستفاد از فعل «لاتأكُلُوا» يا به «عَدَمُ الذِّكر» كه برگرفته از «لَم يُذكَر» است، رجوع مي‌كند. بنابراين آيۀ شريفه در صدد نهي از خوردن ذبيحۀ موصوف به فسق نيست، بلكه در مقام تبيين يكي از مصاديق فسق است. واژۀ «فسق» در آيۀ مورد بحث نيز به‌معناي خارج شدن ذبيحه از حليت است كه در حقيقت جملۀ «وَ إِنَّهُ لَفِسْقٌ» دليل حرام بودن ذبيحه‌اي را بيان مي‌كند كه نام خداوند بر آن برده نشده است؛ زيرا آن فسق و خروج از بندگي خداوند است و اين مفهوم تنها با معناي عاطفه يا استيناف همخواني دارد، نه حاليه بودن.