مروري بر ساختار اجتماعي و اقتصادي ايران عصر قاجار

نيروهاي توليدي ،‌ابزارتوليد و شيوة توليد ومناسبات ارضي ونوع مالكيت و قشر بندي اجتماعي ايران تقريباً از قرن سوم هجري تا قرن سيزدهم يكسان و شبيه به هم بوده است ودر واقع بافت وساخت وتركيب بندي اجتماعي و اقتصادي ايران در اوايل عصر قاجار تفاوت خاصي با ادوار پيشين نداشت . زيرا جامعه صرف نظر از قشر بندي عادي حرفه اي ،‌مركب از دو گروه مشخص بود : قشر ممتاز وحاكم در صدر و قشر فرودست و غير حاكم . ‌آنچه در واقعيت جامعه ايران در زمينه هاي مذكور مي گذشت ،‌تفاوت فراواني با نسخه ومدل فرنگي آن داشت و خود به خود پرسش هايي درباب اين همه تفاوت( توسعه دراروپا و انحطاط درايران )مطرح مي شود. امروز بحث از توسعه يافتگي و يا عقب ماندگي و آشفتگي اقتصادي واجتماعي در ايران به شكلي جدي رواج دارد ،‌ومسلم است كه ريشه هايي از معظلات اقتصادي و اجتماعي امروز به گذشته هاي نه چندان دور مي رسد ، در اين مقاله به پرسش اساسي يعني ساختار اجتماعي واقتصادي ايران عصر قاجار (جامعه اي گذرا از سنت هاي گذشته به سوي زندگي نوين ) پرداخته مي شود تا شايد بتوان با بررسي ساختار اجتماعي و اقتصادي عصر قاجار زمينة فراهم آورنده تا ريشه هاي نا به ساماني ها روزگار كنوني را تبيين وتوصيف كرد .