تبيين نظم شهر اسلامي بر اساس احكام ثابت

نظم شهر اسلامي را مي‌توان با نظم فطري تعريف و تبيين كرد. نظم يك بايستۀ فطري و بديهي در خلقت الهي است كه در ابعاد مختلف و نظام‌هاي اجتماعي و فرهنگي، كالبدي، زيست‌محيطي، طبيعي و اعتقادي امكان بررسي و مطالعه دارد. نظم فطري هم بنا به آيات قرآن بر اصول ثابت و تغييرناپذيري استوار است. احكام ثابت، همان قانون‌هاي شريعت هستند كه بر اساس فطرت انسان براي انسان‌ها وضع شده است. احكام اعتباري، قانون‌هاي متغير هستند كه بر طبق نياز و مصلحت جامعه در دوره‌هاي مختلف ايجاد مي‌شوند. در اين زمينه پرسش‌هاي پژوهش حاضر عبارت است از اينكه اصول و احكام ثابت و نظم‌دهنده در شهر اسلامي چيست؟ ويژگي‌ها و معيارهاي عملي احكام ثابت در شهر اسلامي كدامند؟ احكامي كه بر زندگي مسلمانان تأثير مي‌گذارند و به‌عنوان سيستم نظم‌دهنده، شهر اسلامي را شكل مي‌دهند و تعريف مي‌كنند. احكام ثابت و فطري به‌عنوان قانون‌ها و اصول تغييرناپذيري در شهر اسلامي در طول زمان‌ها و مكان‌هاي مختلف ثابت بوده و تبعيت از آنها امري فطري و الهي است. احكام ثابت را مي‌توان در قالب چهار دستۀ قانون‌هاي اخلاقي، عبادي، اجتماعي، خلقت زيست‌محيطي دسته‌بندي كرد. همچنين مهم‌ترين شاخص و معيار ثابت در شهر اسلامي قاعدۀ حلال و حرام بوده كه هميشه ثابت و تغييرناپذير است. قانون‌ها و مقررات اعتباري در شهر اسلامي قراردادهايي هستند كه در زمان‌ها و مكان‌هاي مختلف براي تأمين نيازهاي مختلف جامعه و حل مسائل آن و نيز توسعه و پيشرفت شهري و جامعه، به شرط هماهنگي و تبعيت از احكام ثابت تدوين و اعمال مي‌شوند.