صفات اخلاقي تاثيرگذار بر اجتهاد

هدف اجتهاد تحصيل معرفت صحيح نسبت به احكام فقهي است و عوامل متعددي بر شناخت صحيح تاثير گذارند. يكي از آنها صفات اخلاقي مجتهد است كه به فضايل و رذايل اخلاقي تقسيم ميشوند. فضايل اخلاقي نقش مهمي در شناخت صحيح مسائل علمي دارند همان طور كه رذايل اخلاقي مانع مهمي در فهم صحيحاند به همين جهت شناخت صفات تاثير گذار بر اجتهاد (اعم از فضائل و رذائل ) ضروري است. از آنجا كه مجتهد بايد تلاش كند تا به معرفت صحيح دست يابد؛ بنابر اين، وي هم بايد به فضايل اخلاقي تاثير گذار بر معرفت آراسته و هم از رذائل اخلاقي تاثير گذار بر معرفت پيراسته باشد. اصل تاثير صفات اخلاقي براجتهاد پيش فرض ماست. در نوشته حاضر بر آنيم تا به روش عقلي و يا نقلي بررسي كنيم كه كدام صفات اخلاقي بر اجتهادتاثير گذار است. مهم ترين صفات اخلاقي تاثير گذار بر اجتهاد عبارتند از: عدالت اخلاقي، حسن ظن، تواضع علمي، خودپسندي در راي، تعصب، دنياگرايي ،شتاب زدگي و خصومت.