تحليل توزيع فضايي سالخوردگي جمعيت در ايران

با افزايش شاخص اميد به زندگي، جمعيت سالخورده در ايران و جهان رو به افزايش بوده و به‌عنوان فاكتوري مهم و تأثيرگذار بر نظام اجتماعي و اقتصادي جوامع، مطرح است. پژوهش پيش رو به بررسي وضعيت سالخوردگي در جمعيت ايران پرداخته است و تلاش مي‌كند تا اين شاخص را از منظر جغرافيايي و توزيع فضايي آن بررسي كند. مهمترين شاخص‌هاي ارزيابي‌كننده وضعيت سالخوردگي در يك فضاي زيستي براساس مطالعات انجام شده شامل؛ شاخص سالمندي، نسبت سالمندي، نسبت پيري، نسبت جواني، بار تكفل، نسبت حمايت پدر و مادر (حمايت عاطفي)، نسبت حمايت بالقوه (حمايت معنوي) مي‌باشند. اين پژوهش با روش تحليل ثانويه داده‌هاي مركز آمار و با استفاده از برنامه‌نويسي در محيط متلب و اكسل ـ ماكرو، انجام و براي نمايش فضايي شاخص‌ها از GIS10.2 استفاده شده است. نتايج اين تحقيق نشان داد، جمعيت ايران، دوران جواني خود را پشت سر گذاشته و با روندي صعودي، در حال ورود به ميانسالي و سالخوردگي است. اين روند در مناطق مركزي ايران خصوصاً تهران، اصفهان، اراك باشدت بيشتر و در مناطق حاشيه‌تر مانند سيستان و بلوچستان با روند كندتري در حال وقوع است. روند صعودي شاخص سالخوردگي جمعيت ايران بيانگر آن است كه دوران بحران پيري در جمعيت ايران چندان دور از انتظار نبوده و بايد آن را مهمترين چالش پيش ‌رو در نظام برنامه‌ريزي توسعه و مؤثر بر تمام جنبه‌هاي مدنظر قرار داد.