عوامل موثر بر موفقيت تحصيلي رتبه‌هاي برتر كنكور : نظريه زمينه‌اي

هدف از پژوهش حاضر تعيين مؤلفه‌هاي تشكيل ­دهنده و عوامل تأثيرگذار بر موفقيت تحصيلي رتبه ­هاي برتر كنكور در قالب يك الگوي پارادايمي بود. براي دست­يابي به اين هدف، از روش پژوهش كيفي، نظريه زمينه ­اي­ مبتني بر رويكرد اشتراوس و كوربين و مصاحبه نيمه ساختار يافته استفاده شد. شركت‌كنندگان شامل 33 دانشجوي رتبه برتر كنكور در مقاطع و رشته هاي مختلف تحصيلي در سال 96-1395 بودند كه بر اساس روش نمونه­ گيري نظري و اصل اشباع انتخاب شدند. تجزيه‌وتحليل اطلاعات بر اساس سه روش كدگذاري باز، محوري و گزينشي صورت گرفت. يافته هاي پژوهش نشان داد كه سازه موفقيت تحصيلي به‌عنوان مقوله اصلي مبتني بر مؤلفه دست­يابي به اهداف است. از مؤلفه‌هاي تشكيل­دهنده اين مقوله مي­توان به قبولي در دانشگاه ­هاي معتبر، رسيدن به مدارج عالي علمي و كسب تخصص در رشته تحصيلي اشاره كرد. همچنين از عوامل اثرگذار بر موفقيت تحصيلي ميتوان به غايت­ نگري و خودباوري به‌عنوان شرايط علي؛ حمايت خانوادگي و امكانات آموزشي به‌عنوان شرايط زمينه­اي؛ هوش تحصيلي به‌عنوان شرايط واسطه ­اي و پشتكار و برنامه ريزي به‌عنوان راهبرد اشاره كرد. مقوله مركزي به دست آمده، انگيزش موفقيت تحصيلي است كه تمام عوامل علي، زمينه ­اي و مداخله ­اي تأثيرگذار بر موفقيت تحصيلي را در بر گرفته و نيز پاسخ نهايي به سؤال اصلي پژوهش يعني عوامل مؤثر بر موفقيت تحصيلي است.