پايداري توليد پسته در نواحي روستايي شهرستان رفسنجان

پايداري توليد كشاورزي در نواحي روستايي به عوامل متعددي وابسته است. اين عوامل با توجه به شرايط جغرافيايي نواحي روستايي و يا بنا بر نوع فعاليت كشاورزي، داراي تنوع و پيچيدگي­ هايي است. در مطالعه حاضر بر پايداري توليد پسته در نواحي روستايي شهرستان رفسنجان با توجه به سه شاخص زيست محيطي، اجتماعي و اقتصادي پرداخته شده است. اين پژوهش از نظر هدف، كاربردي و به لحاظ اجرا، پيمايشي است. جامعه آماري پژوهش شامل 45 هزار بهره‌بردار توليد كننده پسته در روستاهاي شهرستان شهرستان رفسنجان بوده است كه با فرمول نمونه­ گيري كوكران، تعداد 320 بهره ­بردار به عنوان حجم نمونه تعيين شده است. در اين پژوهش، با توجه به مباني نظري و پيشينه مطالعات، شاخص‌ زيست‌محيطي با 15 سنجه از 3 بعد (استفاده از كود‌ها و سموم، مصرف آب آبياري و مديريت كشت و علوم زيست)، شاخص اجتماعي با 9 سنجه از 2 بعد (پايگاه اجتماعي و آموزش) و شاخص اقتصادي با 9 سنجه از 3 بعد (منابع مالي باغات، ساختار باغات و خدمات نهادي) در قالب پرسشنامه ميان 320 بهره بردار توليد كننده پسته در نواحي روستايي توزيع گرديد. طبق يافته‌هاي تحقيق، شاخص‌هاي زيست محيطي، اجتماعي و اقتصادي تأثير مثبت و معناداري در پايداري توليد پسته دارد و ميزان تأثير شاخص‌هاي زيست محيطي، اجتماعي و اقتصادي بر پايداري به ترتيب 0/39 درصد، 0/90 درصد و 0/92 درصد محاسبه شده و كمترين تأثير بر پايداري را شاخص زيست محيطي داشته است. از بين سنجه‌هاي ابعاد زيست محيطي، استفاده از كود‌ها و سموم شيميايي و كاهش آب آبياري، و سنجه­ هاي ابعاد اجتماعي، دسترسي به متخصصين و كلاس­هاي ترويجي و آموزشي، سطح پايين تحصيلات و روي آوردن به كارهاي غيركشاورزي و در آخر سنجه­ هاي اقتصادي، افزايش هزينه نهاده‌ها و پايين بودن كيفيت نهاد‌ه‌ها و خرده مالكيت در عدم پايداري نقش مؤثرتري دارد.