مطالعه فرهنگ شهروندي در مديريت شهري تهران

امروزه مفهوم فرهنگ شهروندي از جذابيت خاصي در مديريت شهري برخوردار شده است. شهروندي به عنوان پديده‌اي اجتماعي و سياسي از ويژگي‌هاي مهم نظام‌هاي دموكراتيك و شاخصي كليدي براي جامعه مدرن به شمار مي‌رود، بنابراين به منظور ايجاد و گسترش فرهنگ شهروندي دخالت مستقيم مردم در تدوين سياست‌ها، اولويت‌ها و اهداف ضروري به نظر مي‌رسد. بر همين اساس در اين مقاله به بررسي فرهنگ شهروندي در مديريت شهري با روش پژوهش كيفي و كاربرد فن مصاحبه با مديران شهرداري شهر تهران پرداخته شده است. در مطالعه حاضر نوع تحليل مورد استفاده براي مصاحبه نيمه ساخت‌يافته، «تحليل مضمون» (تماتيك) بوده است. نتايج حاصل از نظرات كيفي مديران و مسئولان شهرداري پيرامون وضعيت فرهنگ شهروندي نشان مي‌دهد كه تعدد و تكثر قوانين در حوزه شهر و متوليان امور شهري و نيز قوانين و مقررات مربوط به وظايف شهرداري‌ها موجب شده است از يك‌سو در سازمان شهرداري برخي فعاليت‌ها و اقدامات صورت ‌گيرد كه مجوز قانوني كاملا مشخصي ندارند، اما به عنوان وظايف عرفي شهرداري در حال انجام است؛ و از سويي ديگر در شهرداري مجموعه كارهايي انجام نمي‌‌گيرد و قانون‌گذار نيز آنها را مشخص نكرده است اما بر عهده شهرداري است. در نهايت مي‌توان به اين نتيجه رسيد كه قوانين و مقررات لازم‌الاجراء در سه دسته مربوط به شهر، شهروند و شهرداري از عناصر فرهنگ شهروندي با چالش مواجه هستند. بنابراين مي‌توان به سه مشكل اساسي توجه داشت: عدم ضمانت اجرايي براي قوانين و مقررات شهري، ابهام در قوانين و مقررات شهري، وجود خلأ در قوانين و مقررات شهري كه هركدام پيامدهاي خاصي را به دنبال خواهد داشت