تحليلي انسان‌شناختي از نظريه‌ي وحدت متعالي اديان

در نظريه­ ي وحدت متعالي اديان، تمايز ظاهر و باطن دين تمايزي اساسي به­ شمار مي ­آيد كه هم با نگرش مابعدالطبيعي به مراتب هستي و تمايز مطلق و نسبي پيوند دارد و هم با تمايز معرفت­ شناختي شريعت و طريقت و نيز با تمايز سنخ ­شناختي اهل ظاهر و اهل باطن گره خورده است. شوان در بينش و نگرشي مابعدالطبيعي با تأكيد بر منشأ الاهي دين و تمايز نهادن ميان ظاهر و باطن دين و با توجه به تكثر و تنوع افراد و رعايت حاشيه ­ي بشري در نزول وحي، تنوع اديان را ناشي از گوناگوني وحي‌ها متناسب با ظرفيّت‌ها و قابليّت‌هاي بشري مي‌داند. از نظر او، كثرت صوَر قدسي مانع وحدت حقيقي اديان در مراتب بالاي وجود نيست و هرچند بيشتر افراد يا همان اهل ظاهر نمي­توانند اين وحدت بَرين را فهم كنند، عارفان اهل باطن به دريافت وحدت دروني و متعالي اديان نائل مي‌شوند. نگرش همراه با احترام و مداراي اهل باطن به اهل ظاهر و برخلاف آن نگرش توأم با ترديد و گه گاه خصمانه و خشونت­ آميز اهل ظاهر به اهل باطن با توجه به تفاوت سنخ ­شناختي آنان قابل فهم و توجيه است. البته تمايز اهل ظاهر و اهل باطن در نظريه­ي شوان و تأكيد او بر توانايي معرفتي اهل باطن در فهم و دريافت وحدت متعالي اديان منافاتي با زندگي ديني مؤمنان و سلوك معنوي پيروان اديان ندارد كه بيشترشان اهل ظاهر يا اهل شريعت هستند.

فاقد چكيده مي باشد